Zarówno pracodawcy, jak i pracownicy są przekonani, że kobieta w ciąży jest typem pracownika, z którym nie można rozwiązać umowy o pracę. Co może dziwić, stanowisko to nie zawsze jest zgodne z prawdą.
Zwolnienie pracownicy w ciąży ograniczenia
Główną zasadą jest, że pracodawca nie może rozwiązać lub wypowiedzieć umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w czasie trwania ciąży, urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Co więcej pracodawca nie może nawet prowadzić przygotowań do rozwiązania lub wypowiedzenia umowy o pracę. Natomiast w przypadku, gdy pracownica w ciąży zatrudniona jest na czas określony albo okres próbny przekraczający jeden miesiąc, umowa taka ulega przedłużeniu do dnia porodu, jeżeli uległaby rozwiązaniu po upływie 3 miesiąca ciąży. Takie są podstawowe zasady w przypadku gdy pracownica jest w ciąży. Jednak jak to zazwyczaj bywa od ogólnych zasad istnieją wyjątki.
Kiedy pracownica w ciąży może zostać zwolniona?
Pracodawca ma kilka możliwości rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, w trakcie trwania okresu ochronnego (w tym pozostawania kobiety w ciąży). Przede wszystkim dopuszczalne jest tzw. rozwiązanie umowy w trybie dyscyplinarnym, zatem bez wypowiedzenia z winy pracownika. Taka forma rozwiązania umowy o pracę może mieć zastosowanie w razie:
- ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
- popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
- zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Dodatkowym warunkiem rozwiązania umowy w powyższy sposób jest uzyskanie zgody – na tego typu rozwiązanie umowy o pracę – od zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownicę w ciąży. A co w sytuacji gdy takiej organizacji nie ma? Wówczas zgoda nie jest potrzebna.
Kolejną sytuacją, w której pracodawca może rozwiązać umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony z pracownicą w ciąży, jest ogłoszenie przez niego upadłości lub likwidacji. Przy czym termin rozwiązania umowy powinien zostać uzgodniony z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową. Odpowiednio w razie braku takiej organizacji uzgodnienie nie będzie wymagane.
Zatem mimo, że pracownica w ciąży podlega szczególnej ochronie, nawet ta ochrona ma pewne ograniczenia.
Konsekwencje bezpodstawnego zwolnienia pracownicy w ciąży
Co w sytuacji, gdy mimo opisanych powyżej zasad, pracodawca zwolnił kobietę w ciąży wbrew przepisom prawa. Tego rodzaju rozwiązanie umowy o pracę będzie skuteczne (umowa rozwiąże się), ale wadliwe (wzruszalne na drodze sądowej). Zatem kobiecie w takiej sytuacji przysługuje odwołanie do sądu pracy. Jeżeli sąd stwierdzi, że rozwiązanie umowy o pracę było bezpodstawne (czy to z uwagi na to, że dokonane zostało w sposób niedopuszczalny czy też z powodu braku faktycznego wystąpienia przesłanek do zwolnienia dyscyplinarnego), wówczas pracodawcę mogą czekać liczne konsekwencje. Pracownica składająca odwołanie może żądać według swojego wyboru albo przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowania. Decyzja w tym zakresie należy do pracownicy. Co istotne, w wypadku kobiety w ciąży sąd jest związany wolą pracownicy i nie może według własnego uznania dokonywać zmiany roszczenia z przywrócenia do pracy na odszkodowanie (poza wypadkami likwidacji lub upadłości pracodawcy). Jednocześnie, co może zmartwić wielu pracodawców, w przypadku przywrócenia pracownicy do pracy i podjęcia przez nią pracy, będzie przysługiwało jej wynagrodzenie za pracę za cały okres pozostawania bez pracy. Dodatkowo, ustawodawca przewidział dla pracodawcy odpowiedzialność wykroczeniową za naruszenie przepisów o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem, skutkującą możliwością orzeczenia względem pracodawcy kary grzywny w kwocie od 1000 zł do 30 000 zł. Zatem jeżeli zastanawiasz się czy możesz zwolnić pracownicę w ciąży pamiętaj, aby swoją sprawę skonsultować z profesjonalnym pełnomocnikiem, który oceni sytuację i wskaże Ci prawidłowe sposoby działania.
Jesteś takim pracodawcą albo kobietą w ciąży, która została bezpodstawnie zwolniona i chcesz uzyskać pomoc w sporządzeniu odwołania do sądu pracy, skontaktuj się z naszą kancelarią poprzez formularz, wiadomość e-mail: sekretariat@kancelariakic.pl lub telefonicznie: 662 648 585.